جشن آب و باران در روز «تیر» از ماه «تیر». با آبپاشی و شادی همراه است و یادبود پرتاب تیر آرش کمانگیر برای تعیین مرزهای ایران.
ریشه و پیشینه
زرتشتی؛ جشن همنامی روز و ماه تیر
زمینه تاریخی
تیرگان جشنی کهن است که به تیشتر، ایزد باران در آیین زرتشتی، اختصاص دارد. تیر یشت در اوستا به ستایش تیشتر پرداخته و نبرد او با اپوش (دیو خشکسالی) را شرح میدهد. در اساطیر ایرانی، این جشن با داستان آرش کمانگیر نیز پیوند دارد که برای تعیین مرز ایران تیری پرتاب کرد. آبپاشی در این روز نمادی از بارانخواهی و طلب برکت است.
آداب و رسوم
آبپاشی: پاشیدن آب به یکدیگر نماد باران و برکت
بستن تیر و باد: بستن نخ ابریشمی رنگی به مچ دست
خوردن شلهزرد: شیرینی سنتی تیرگان
رقص و موسیقی: رقصهای محلی و آواز
شنا در رودخانه: آبتنی در رودخانهها و چشمهها
اسپند دود کردن: دور کردن چشم بد
نمادها و معانی
آب: نماد باران، پاکی و زندگی
تیر و کمان: نماد آرش کمانگیر
ستارهٔ تیشتر (شباهنگ): نماد بارانآوری
نخ ابریشمی رنگی: نماد آرزو و امید
رنگینکمان: نماد باران و خورشید
گندم سبز: نماد برکت و فراوانی
خوراکیهای سنتی
شلهزرد: شیرینی سنتی با زعفران و گلاب
آش رشته: برای برکت و گرهگشایی
میوههای تابستانی: هندوانه، خربزه، انگور
نان سنتی: نان محلی با کره و پنیر
سبزیجات تازه: سبزیخوردن با پنیر و گردو
تبریک و شادباش
تیرگان خجسته باد
جشن آب و باران بر شما فرخنده باد
تیرگانتان پیروز
نکات جالب
بنا بر افسانه، آرش کمانگیر جان خود را در تیرش گذاشت تا دورترین مرز را برای ایران تعیین کند. تیر از کوه دماوند پرتاب شد و در آمل یا بالک فرود آمد! آبپاشی در تیرگان شبیه جشن سونگکران تایلند و هولی هندوستان است.
دانلود اپلیکیشن
برای دیدن همه رویدادها و دریافت یادآوری، اپلیکیشن گاهشمار را دانلود کنید.
باز کردن اپیا دانلود کنید:
رویدادهای مرتبط
نوروز
نوروز، کهنترین جشن جهان، آغاز سال نو خورشیدی و جشن اعتدال بهاری است. این جشن نماد پیروزی نور بر تاریکی، گرما بر سرما، و زندگی بر مرگ است. نوروز از دوران هخامنشیان تا امروز بیش از ۳۰۰۰ سال جشن گرفته شده و در بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان آن را گرامی میدارند. آیینهای نوروزی چون هفتسین (و پیش از آن هفتشین)، چهارشنبهسوری، سیزدهبدر، خانهتکانی، و دید و بازدید همگی نمادهای نو شدن طبیعت و انساناند.
نوروز بزرگ (خرداد روز)
ششم فروردین، روز «خرداد» از ماه فروردین. در سنت زرتشتی، این روز زادروز زرتشت و اوج جشنهای نوروزی است. در دوران ساسانی، پادشاهان در این روز بار عام میدادند.
سیزدهبدر
روز طبیعت و پایان رسمی آیینهای نوروزی. ایرانیان به دامن طبیعت میروند، سبزه گره میزنند و بازیهای جمعی برگزار میکنند.
جشن رپیتون
جشن رپیتون (رپیثوین) در سوم فروردین، جشن بازگشت گرما و روشنایی پس از زمستان. رپیثوین ایزد نیمروز و گرمای تابستان است که در زمستان به زیر زمین میرود و با بهار باز میگردد.