جشن خامخواری در پانزدهم تیرماه، روز خوردن میوهها و سبزیجات تازه بدون پخت. این جشن از سُغد (آسیای میانه) برخاسته و ابوریحان بیرونی آن را ثبت کرده است.
ریشه و پیشینه
جشن سُغدی؛ ثبتشده در آثارالباقیهٔ بیرونی
زمینه تاریخی
خامخواری جشنی کهن از سرزمین سُغد در آسیای میانه است که ابوریحان بیرونی در کتاب «آثارالباقیه» آن را ثبت کرده است. در این روز، مردم از خوردن گوشت و غذای پخته پرهیز میکردند و تنها میوهها، سبزیجات، آجیل و دانههای خام میخوردند. این آیین، سپاس از نعمتهای طبیعت در تابستان بود.
آداب و رسوم
خوردن میوههای تازه: انگور، خربزه، هندوانه و میوههای فصل
پرهیز از گوشت و غذای پخته: تنها خوراک خام
آجیل و دانهها: بادام، گردو، تخمه
نکات جالب
بیرونی این جشن را با نامهای دیگری چون «آمس»، «غفس» و «خواره» نیز یاد کرده است. در گاهشماری سُغدی، این روز پانزدهم ماه «بَسَکَنج» بود. جشن خامخواری در اوج فصل میوههای تابستانی برگزار میشد.
دانلود اپلیکیشن
برای دیدن همه رویدادها و دریافت یادآوری، اپلیکیشن گاهشمار را دانلود کنید.
باز کردن اپیا دانلود کنید:
رویدادهای مرتبط
نوروز
نوروز، کهنترین جشن جهان، آغاز سال نو خورشیدی و جشن اعتدال بهاری است. این جشن نماد پیروزی نور بر تاریکی، گرما بر سرما، و زندگی بر مرگ است. نوروز از دوران هخامنشیان تا امروز بیش از ۳۰۰۰ سال جشن گرفته شده و در بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان آن را گرامی میدارند. آیینهای نوروزی چون هفتسین (و پیش از آن هفتشین)، چهارشنبهسوری، سیزدهبدر، خانهتکانی، و دید و بازدید همگی نمادهای نو شدن طبیعت و انساناند.
نوروز بزرگ (خرداد روز)
ششم فروردین، روز «خرداد» از ماه فروردین. در سنت زرتشتی، این روز زادروز زرتشت و اوج جشنهای نوروزی است. در دوران ساسانی، پادشاهان در این روز بار عام میدادند.
سیزدهبدر
روز طبیعت و پایان رسمی آیینهای نوروزی. ایرانیان به دامن طبیعت میروند، سبزه گره میزنند و بازیهای جمعی برگزار میکنند.
جشن رپیتون
جشن رپیتون (رپیثوین) در سوم فروردین، جشن بازگشت گرما و روشنایی پس از زمستان. رپیثوین ایزد نیمروز و گرمای تابستان است که در زمستان به زیر زمین میرود و با بهار باز میگردد.