آیین قالیشویان اردهال کاشان، بازماندهای از جشن تیرگان باستانی. مردم قالیها و گلیمهای امامزاده را به چشمه میبرند و با آب مقدس میشویند. این آیین در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است.
ریشه و پیشینه
بازمانده آیین تیرگان؛ ثبتشده در یونسکو
زمینه تاریخی
آیین قالیشویان ریشه در جشن تیرگان باستانی دارد که با آب و باران پیوند داشت. پس از اسلام، این آیین با روایتی درباره امامزاده سلطان علی پیوند یافت که گفته میشود در این مکان به شهادت رسیده است. چشمهٔ سُلیمانیه در روستای مشهد اردهال واقع است.
آداب و رسوم
حمل قالیها: بردن قالیها از امامزاده به چشمه
آبپاشی: شستن قالیها با آب مقدس چشمه
دعا و نیایش: خواندن دعا هنگام شستشو
موسیقی محلی: نواختن ساز و آواز سنتی
نکات جالب
این آیین در سال ۲۰۱۲ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد. قالیشویان هر سال در جمعهٔ دوم مهرماه برگزار میشود. مردم با شور و شوق قالیهای امامزاده سلطان علی را به چشمه سُلیمانیه میبرند و با آبپاشی و دعا میشویند.
دانلود اپلیکیشن
برای دیدن همه رویدادها و دریافت یادآوری، اپلیکیشن گاهشمار را دانلود کنید.
باز کردن اپیا دانلود کنید:
رویدادهای مرتبط
نوروز
نوروز، کهنترین جشن جهان، آغاز سال نو خورشیدی و جشن اعتدال بهاری است. این جشن نماد پیروزی نور بر تاریکی، گرما بر سرما، و زندگی بر مرگ است. نوروز از دوران هخامنشیان تا امروز بیش از ۳۰۰۰ سال جشن گرفته شده و در بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان آن را گرامی میدارند. آیینهای نوروزی چون هفتسین (و پیش از آن هفتشین)، چهارشنبهسوری، سیزدهبدر، خانهتکانی، و دید و بازدید همگی نمادهای نو شدن طبیعت و انساناند.
نوروز بزرگ (خرداد روز)
ششم فروردین، روز «خرداد» از ماه فروردین. در سنت زرتشتی، این روز زادروز زرتشت و اوج جشنهای نوروزی است. در دوران ساسانی، پادشاهان در این روز بار عام میدادند.
سیزدهبدر
روز طبیعت و پایان رسمی آیینهای نوروزی. ایرانیان به دامن طبیعت میروند، سبزه گره میزنند و بازیهای جمعی برگزار میکنند.
جشن رپیتون
جشن رپیتون (رپیثوین) در سوم فروردین، جشن بازگشت گرما و روشنایی پس از زمستان. رپیثوین ایزد نیمروز و گرمای تابستان است که در زمستان به زیر زمین میرود و با بهار باز میگردد.